Het FAVV viert zijn verjaardag
De sleutelmomenten!

Met dioxine verontreinigd veevoer werd op frauduleuze wijze op de markt gebracht. Honderden landbouwbedrijven werden stilgelegd en bijna 100.000 ton vlees en andere producten moesten worden vernietigd. Boeren leden grote verliezen.

Consumenten en handelspartners wereldwijd verloren het vertrouwen in het imago van Belgische producten. Het had ook politieke gevolgen en leidde tot het ontslag van twee ministers.

Het was noodzakelijk om hier lessen uit te trekken en het systeem te hervormen voor de bescherming van de volksgezondheid.

Het FAVV werd opgericht als reactie op de dioxinecrisis, met als doel de veiligheid van de gehele voedselketen te waarborgen en de consument centraal te stellen.

Verschillende overheidsdiensten werden samengevoegd in een nieuw agentschap om de bevoegdheden op het gebied van diervoeders, levensmiddeleninspectie en de gezondheid van dieren en planten te centraliseren.

Ook Europa reageerde, er werd een nieuw gemeenschappelijk beleid voor voedselveiligheid ingevoerd, dat voor alle lidstaten geldt.

Vanaf het prille begin koos het FAVV ervoor om niet "alleen" te werken. In 2000 werden twee belangrijke organen opgericht: het Wetenschappelijk Comité, bestaande uit onafhankelijke experten, en het Raadgevend Comité, waarin vertegenwoordigers zetelen van de beroepssectoren, consumentenverenigingen en bevoegde overheden.

Het Wetenschappelijk Comité levert adviezen gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke inzichten. Deze adviezen stellen het Agentschap in staat om onderbouwde beslissingen te nemen, opkomende risico's tijdig te detecteren en de controles hierop af te stemmen. Het comité staat symbool voor de transparantie en de wetenschappelijke onderbouw die het FAVV kenmerken.

Het Raadgevend Comité buigt zich over beleidskwesties en stimuleert een open dialoog tussen alle betrokken partijen. Het speelt een cruciale rol in de aanvaarding en uitvoering van veiligheidsmaatregelen, met oog voor de realiteit op het terrein.

Deze vorm van participatief bestuur versterkt de legitimiteit van het FAVV en draagt bij tot de kwaliteit van zijn optreden.

Het Meldpunt voor de consument, opgericht bij Koninklijk Besluit van 16 mei 2001, is sinds begin 2002 actief. De missie van het Meldpunt is om vragen van consumenten te beantwoorden en hun klachten te behandelen en opvolgen.

In de beginjaren bestond het team uit twee medewerkers. In 2002 behandelden zij 1447 vragen en 338 klachten, die binnenkwamen via telefoon, e-mail, brief en fax. Sinds 2010 kunnen consumenten ook eenvoudig een online contactformulier invullen.

Vandaag telt het Meldpunt nog steeds twee medewerkers die consumenten met hun vragen en bezorgdheden verder helpen. In 2024 verwerkten ze maar liefst 4322 vragen en volgden ze 5222 klachten op.

De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) werd opgericht als een onpartijdige bron van wetenschappelijk advies en om te communiceren over risico’s in verband met de voedselketen.  

De missie van EFSA is om wetenschappelijke gegevens over voedselveiligheid te verzamelen, beoordelen en samenbrengen. Dit gebeurt in samenwerking met de Europese lidstaten om binnen de EU consistente wetenschappelijke adviezen te garanderen. 

EFSA biedt de wetenschappelijke basis voor wet- en regelgeving om de Europese consument te beschermen tegen voedselgerelateerde risico’s – van boer tot bord.

Met de goedkeuring van de General Food Law in 2002 zette de Europese Unie een belangrijke stap richting een geharmoniseerd wettelijk kader voor voeding. Deze wetgeving heeft als doel een hoog niveau van consumentenbescherming te garanderen in alle lidstaten.

De verordening legt de algemene beginselen van de voedselwetgeving vast, bepaalt de procedures inzake voedselveiligheid en richt officieel de EFSA (European Food Safety Authority) op als onafhankelijk orgaan dat instaat voor de risicobeoordeling binnen de voedselketen. Het markeert ook het begin van een geïntegreerde aanpak van voedselveiligheid, gebaseerd op wetenschap en transparantie.

Dankzij deze ontwikkeling zijn de regels rond voedselveiligheid voortaan beter afgestemd binnen Europa. Dat zorgt voor betere traceerbaarheid, een efficiëntere risicobeheersing en een gecoördineerde aanpak bij incidenten.

Het FAVV sluit zich volledig aan bij deze evolutie, door deze normen dagelijks toe te passen en te controleren, en actief samen te werken met zijn Europese tegenhangers.

Een van de belangrijkste doelstellingen van het FAVV was de invoering van een juridische basis voor autocontrole, traceerbaarheid en meldingsplicht in de volledige voedselketen.

Na overleg met de beroepssectoren werd op 14 november 2003 een koninklijk besluit aangenomen: een grote stap vooruit voor de veiligheid van de consument.

België werd daarmee het eerste land in de Europese Unie dat de eisen van de voedselwetgeving zo duidelijk vastlegde.

Dankzij het systeem van traceerbaarheid kan elk product doorheen de hele keten gevolgd worden en kunnen betrokken loten bij een incident snel opgespoord worden.

Vandaag is traceerbaarheid een fundamentele pijler van het werk van het FAVV, gedragen door de dagelijkse inzet van onze medewerkers in het opvolgen en controleren van de processen.

Sinds de inwerkingtreding van  het Koninklijk Besluit van 14 november 2003 moeten alle bedrijven die actief zijn in de voedselketen beschikken over een systeem van autocontrole (ACS) dat de voedselveiligheid garandeert.

Om hen daarbij te ondersteunen, hebben de sectorale beroepsverenigingen en het FAVV samen praktische en toegankelijke autocontrolegidsen ontwikkeld.

Voor de B2C-sector (Business to Consumer) werden er door het Agentschap handige Quick Start-fiches gecreëerd. Een eenvoudige en heldere introductie tot de basisprincipes van voedselveiligheid.

Ontdek al deze tools op onze website 

Vanaf de oprichting van het FAVV tot 2003 werden de controles nog uitgevoerd door medewerkers van de vroegere ministeries.

Vanaf 2003 kon het agentschap rekenen op zijn eigen controleurs en inspecteurs.

Het FAVV beschikt vandaag over bijna 700 controleurs en inspecteurs die zich elke dag inzetten om de gezondheid van consumenten te beschermen.

Ze zijn actief in 9 Lokale Controle-eenheden (LCE's) verspreid over heel België en in 4 autonome grenscontroleposten.

De HoA-groep, die de Europese agentschappen samenbrengt die verantwoordelijk zijn voor het risicobeheer op het vlak van voedselveiligheid, bestaat uit de lidstaten van de Europese Unie, aangevuld met IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. In België wordt ons land in deze groep vertegenwoordigd door het FAVV.

Deze groep van experten komt twee keer per jaar samen om ervaringen uit te wisselen, nieuwe risico's te bespreken en innovaties op te volgen. Zo zorgen ze ervoor dat het beleid blijft inspelen op een snel veranderende realiteit, met als doel de bescherming van de consument te waarborgen. De vergaderingen vinden doorgaans plaats in het land dat het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie waarneemt. België vervulde deze rol van 1 januari tot 30 juni 2024.

Voor meer info over het bezoek van de HoA's aan België, klik hier.

Om snel en doeltreffend te kunnen reageren op gezondheidsincidenten - zoals de uitbraak van mond- en klauwzeer in 2001 - richtte het FAVV in 2005 een crisiscel op.

Het FAVV zelf ontstond trouwens naar aanleiding van een crisis: de dioxinecrisis in 1999. Sindsdien maakt het beheer van noodsituaties een vast onderdeel uit van onze missie.

De crisiscel zorgt voor een nauwe samenwerking tussen de verschillende diensten, duidelijke communicatie met alle betrokken partijen en een snelle besluitvorming. Het is een onmisbare schakel om de voedselveiligheid onder alle omstandigheden te garanderen.

Sinds haar oprichting werd de crisiscel al meermaals geactiveerd. Ze toont het belang van een wendbare en proactieve organisatie en weerspiegelt tegelijk de inzet van onze medewerkers om consumenten te beschermen, ook in de meest uitdagende situaties.

In 2007 richtte het FAVV een cel voor vulgarisatie op om professionals te informeren en te ondersteunen, met als doel een hoog niveau van voedselveiligheid te behouden. Informatie, preventie en sensibilisering maken deel uit van de kerntaken van het FAVV.

Voor kleine ondernemingen met een beperkte productie is het niet altijd eenvoudig om wegwijs te raken in de wetgeving. Daarom werd in 2016 een begeleidingscel toegevoegd als aanvulling op de cel voor vulgarisatie.

Vandaag vormen deze twee entiteiten één enkele cel, volledig in dienst van educatie en begeleiding.

Ze speelt een essentiële rol bij de toepassing van de regels door ondernemers te helpen deze beter te begrijpen en in hun dagelijkse praktijk te integreren. Dit gebeurt via klassikale en online opleidingen, webinars, het beantwoorden van vragen van professionals en het aanbieden van didactisch materiaal zoals e-learnings.

Interesse in een gratis opleiding? Meer info hier!

Wist je dat het FAVV ook waakt over de gezondheid van onze dieren?

In oktober 2007 en april 2008 werden in België twee gevallen van hondsdolheid vastgesteld, na de illegale invoer van honden uit Marokko en Gambia. Dat was zorgwekkend, want België was sinds 2001 officieel vrij van hondsdolheid.

Dankzij de snelle en doeltreffende samenwerking tussen het FAVV en de betrokken partners konden de uitbraken snel worden ingedijkt. Verdere verspreiding van het virus kon worden voorkomen. In oktober 2008 kreeg België opnieuw het statuut "vrij van hondsdolheid".

We blijven ons dagelijks inzetten om de gezondheid van dieren te beschermen. Op onze website vind je een speciale pagina met meer info over hondsdolheid.

Na het uitbreken van de E.coli O104-crisis in Duitsland in 2011 voerde het FAVV een grootschalige bemonsteringscampagne uit op verschillende groenten, kiemgroenten en op het water dat voor deze teelten werd gebruikt.

In totaal werden 386 stalen genomen, verspreid over de volledige keten: van producent tot groothandel en detailhandel.

Ook de betrokken beroepssectoren namen zelf nog eens 317 stalen.

Alle resultaten waren conform. Deze bevestigden dat België niet getroffen was door de besmettingsproblemen die in Noord-Duitsland werden vastgesteld, en dat de groenten die in België op de markt kwamen streng gecontroleerd werden.

Het FAVV speelt een cruciale rol bij het behoud en de bescherming van de diergezondheid in België.

In 2016 werd een belangrijke mijlpaal bereikt met de publicatie van de Europese verordening, bekend als de Animal Health Law. Deze verordening bundelt en vervangt de vele bestaande wetgevingen op het gebied van diergezondheid.

De verordening is een belangrijke stap richting een geharmoniseerde aanpak binnen de EU-lidstaten en vereenvoudigt tegelijkertijd de regelgeving. Ze behandelt essentiële onderwerpen zoals vroege opsporing van dierziekten, meldingsprocedures, classificatie van ziekten en de te nemen maatregelen bij uitbraken.

Het FAVV blijft volledig toegewijd aan zijn missie van sanitaire controle, met als doel de "ziektevrije" status van België voor diverse belangrijke dierenziekten te behouden en deze status actief uit te breiden naar andere aandoeningen.

Het FAVV heeft nog een andere belangrijke rol: waken over de gezondheid van planten.

De Europese Plant Health-verordening uit 2016 vormt de basis van het beleid rond plantengezondheid binnen de EU.

Elk jaar analyseert het FAVV planten, plantaardige producten, aarde en ander materiaal (zoals houten verpakkingen en paletten) die plantenziektes of schadelijke organismen met zich mee kunnen dragen.

Dankzij deze gerichte controles kunnen uitbraken van quarantaineorganismen snel worden opgespoord en bestreden. Zo beschermen we niet alleen onze gewassen, maar behouden we ook internationaal het vertrouwen in onze plantaardige producten.

Net voor de zomer van 2017 ontdekte
een eierverwerkend bedrijf de aanwezigheid van fipronil - een insecticide dat niet mag worden
gebruikt in bedrijven met dieren die
bestemd zijn voor de voedselketen -
in eieren afkomstig van een Belgische pluimveehouderij. Er werd meteen een onderzoek opgestart.

De gevolgen voor de sector waren zwaar: geblokkeerde pluimveebedrijven, 1,6 miljoen legkippen en 300.000 andere dieren moesten worden geruimd, en 77 miljoen eieren werden vernietigd.

De aanpak van deze crisis vergde een enorme inzet van het FAVV en zijn medewerkers en onderstreepte opnieuw het belang van controle en traceerbaarheid in de voedselketen.

Het informeren van de consument blijft daarbij een absolute prioriteit: elke dag zet het FAVV zich in om transparantie en voedselveiligheid in België te garanderen.

Op vraag van de onderzoeksrechter werd een huiszoeking uitgevoerd bij Veviba, een vleesverwerkingsbedrijf in Bastogne. Twintig medewerkers van het FAVV, voerden samen met 41 agenten, ter plaatse controles uit en stelden illegale praktijken vast. 

Twee producten vormden een mogelijk gezondheidsrisico voor consumenten: gehakt en ossenstaart. Het FAVV nam onmiddellijk alle nodige maatregelen om deze risicoproducten van de markt te halen. 

In navolging van dit dossier kreeg het FAVV extra middelen om de Nationale Opsporingseenheid (NOE), die instaat voor fraudedetectie, verder uit te bouwen.

E-commerce is wereldwijd sterk gegroeid en maakt intussen deel uit van ons dagelijks leven. Online verkoop bracht ook voor het FAVV nieuwe uitdagingen met zich mee.

Om in te spelen op de opkomst van online verkoop via websites en sociale media, richtte het FAVV in 2018 een cel e-commerce op. Deze cel houdt toezicht op de online verkoop van levensmiddelen, gewasbeschermingsmiddelen, levende dieren, ... . 

Het initiatief speelt in op een nieuwe uitdaging: ervoor zorgen dat producten die online worden aangeboden aan dezelfde veiligheidsvereisten voldoen als producten in fysieke winkels, met het oog op consumentenbescherming.

De gespecialiseerde inspecteurs van het FAVV controleren webshops en behandelen klachten van consumenten.

Met deze cel bewijst het FAVV dat het mee evolueert met de digitale wereld en de consument beschermt, ongeacht waar of hoe die koopt.

Sinds 2020 geldt het concept Food Safety Culture (FSC) als een pijler van voedselveiligheid. Het verwijst naar de gedeelde waarden, overtuigingen, gedragingen en normen binnen een onderneming die bijdragen aan een veilige productie, verwerking en behandeling van levensmiddelen. 

Het gaat niet alleen om het naleven van regels en procedures, maar om het aannemen van verantwoord gedrag op alle niveaus van de organisatie. Een sterke FSC is essentieel om op duurzame wijze de veiligheid van voedingsmiddelen te garanderen, incidenten te voorkomen, de gezondheid van consumenten te beschermen en het vertrouwen in het merk te versterken. 

Belangrijke elementen om dit te bereiken zijn onder meer engagement van het management, leiderschap, sensibilisering en communicatie. 

Het FAVV stimuleert deze aanpak door te focussen op opleiding, dialoog en begeleiding van ondernemingen.

Benieuwd naar meer?

In september 2020 kreeg het FAVV een melding van een bedrijf over een in Europa niet toegelaten stof – ethyleenoxide (ETO) – in een lot sesamzaad.

België trok meteen aan de alarmbel en bracht zowel bedrijven als andere lidstaten op de hoogte van dit probleem.

Al snel bleek dat ethyleenoxide niet alleen in sesamzaad voorkwam, maar ook in andere grondstoffen zoals kruiden, specerijen en johannesbroodpitmeel (een verdikkingsmiddel).

Zo hield in 2021 maar liefst 55% van de productterugroepingen in België verband met de aanwezigheid van ethyleenoxide (ETO).

Daarom namen zowel de autoriteiten als de bedrijven alle nodige en gepaste maatregelen om ervoor te zorgen dat alleen conforme en veilige producten in het winkelkarretje van de consument belandden.

Sinds 2008 heeft het FAVV honderden voedselstalen geanalyseerd op de aanwezigheid van PFAS. Vanaf juni 2021 werd het aantal jaarlijkse analyses nog verhoogd. Daarnaast voerde het FAVV ook verschillende gerichte bemonsteringscampagnes uit.

Zo werden onder meer bedrijven bemonsterd die zich in risicogebieden bevinden. Er werd ook een studie uitgevoerd naar de achtergrondvervuiling in zowel Vlaanderen als Wallonië.

In 2023 bleken slechts 4 van de 370 geanalyseerde stalen niet conform te zijn. Bij elk geval van niet-conformiteit neemt het FAVV de nodige maatregelen om de consument te beschermen. 

Op 1 januari 2023 zijn geharmoniseerde Europese normen voor PFAS in werking getreden.

In 2024 onderging het FAVV een rebranding om het Agentschap een modernere uitstraling te geven, zowel grafisch als digitaal.

Sinds januari 2024 beschikt het FAVV over een nieuwe visuele identiteit met een herwerkt logo. Dit logo bevat twee belangrijke elementen: de samensmelting van een vork en een hooivork, die zowel voeding als de volledige keten symboliseert; van landbouwer tot consument en twee cirkels, die de voedselketen en haar circulariteit uitbeelden.

In februari 2024 lanceerde het FAVV ook zijn nieuwe website: moderner, overzichtelijker en compatibel met elk toestel. De site biedt een vereenvoudigde navigatie, een structuur op basis van thema’s en een krachtigere zoekfunctie.

Het is een frisse wind, maar de kernboodschap blijft dezelfde: het Agentschap waakt erover dat alle actoren in de voedselketen veilige voeding aanbieden aan de consument.

Het FAVV evolueert mee met de maatschappij, maar blijft trouw aan zijn engagementen. 

Sinds de oprichting in 2000 stond het FAVV onder leiding van verschillende gedelegeerd bestuurders die elk hun stempel op het Agentschap hebben gedrukt: Luc Beernaert, Xavier De Cuyper, Piet Vanthemsche, Gil Houins en Herman Diricks.

Dankzij hun inzet kon het Agentschap zich voortdurend ontwikkelen om de gezondheid van de consument nog beter te beschermen.

Na 11 jaar aan het hoofd van het FAVV maakte Herman Diricks van het Agentschap een stabiele, betrouwbare en internationaal gerespecteerde organisatie.

Op 1 juli 2025 gaf hij de fakkel door aan Christine Romeyns, die staat voor een moderne aanpak van voedselveiligheid:
“Voedselveiligheid steunt niet op één enkele actie, maar op een gedeelde visie – gebaseerd op wetenschap, preventie, innovatie en vooral samenwerking.” – Christine Romeyns.