Activiteitenverslag 2024
Structuur

Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV), opgericht bij wet van 4 februari 2000, is een federale parastatale belast met de evaluatie en de beheersing van de risico's die niet alleen de gezondheid van de consumenten maar ook de gezondheid van dieren en planten kunnen schaden evenals met de controles op de veiligheid doorheen de hele voedselketen.

Het FAVV integreert alle controlediensten, bevoegd voor de hele voedselketen. Het controleert niet alleen levensmiddelen, diervoeders, meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen, maar het is ook verantwoordelijk voor de preventie en bestrijding van dierenziekten en fytosanitaire aspecten (plantaardige sector). De opstelling van operationele regelgeving voor de controles, de certificering en de normen voor infrastructuur waar de bedrijven actief in de voedselketen zich aan moeten houden, behoort eveneens tot zijn opdrachten. Verder beheert het FAVV alle communicatie voor de materies binnen zijn bevoegdheid en gaat er specifieke aandacht naar de voorlichting van de consumenten.

Het FAVV kan voor de uitvoering van zijn opdrachten rekenen op:

• ongeveer 1.380 medewerkers verdeeld over:
  • ISO 9001-gecertificeerde centrale diensten (ongeveer 470 medewerkers);
  • 9 Lokale Controle-eenheden (LCE's) en 4 autonome Grenscontroleposten (GCP’s) (ongeveer 730 medewerkers);
  • 5 interne ISO 17025 geaccrediteerde laboratoria (ongeveer 140 medewerkers);
  • een dienst die gecoördineerde onderzoeken uitvoert in het kader van fraudebestrijding: de Nationale Opsporingseenheid (NOE) (ongeveer 40 medewerkers);
• een nauwe samenwerking met de verschillende federale en regionale openbare diensten, waaronder de politie en de douane, evenals met privéinstellingen;

• ongeveer 590 (580 in 2023) zelfstandigen belast met opdracht (BMO). Dit zijn hoofdzakelijk zelfstandige dierenartsen maar ook bio-ingenieurs, industrieel ingenieurs, bachelors of masters, gelijkgesteld aan ongeveer 295 VTE, die controleopdrachten (hoofdzakelijk antemortem- en postmortemkeuringen in het slachthuis) en certificeringstaken uitvoeren onder het toezicht van ambtenaren. Tijdens het uitvoeren van hun missies voor het FAVV worden de ’BMO-dierenartsen’ als officiële dierenartsen beschouwd;

• en netwerk van ongeveer 70 FAVV-erkende laboratoria en 8 nationale referentielaboratoria.

Een belangrijke mijlpaal in 2024 was de ondertekening van de Pax Veterinaria. Na jarenlang overleg met de federaties uit de vleessector, de dierenartsenverenigingen en beide Orde der Dierenartsen werden op 12 september 2024, in aanwezigheid van minister Clarinval, de twee overeenkomsten van de Pax Veterinaria ondertekend. Deze overeenkomsten bieden niet alleen betere financiële voorwaarden voor de BMO’s in de komende jaren, maar creëren ook nieuwe samenwerkingsmogelijkheden voor alle betrokkenen.

Het succes van de Pax Veterinaria was meteen zichtbaar bij de oproep voor BMO-kandidaturen van augustus 2024, met een verdubbeling van het aantal kandidaturen in vergelijking met de oproep van februari 2024. De voordelen van het project droegen duidelijk bij aan de interesse om opdrachten voor het FAVV als BMO uit te voeren. Dit is een aanzienlijke vooruitgang in de aanpak van het tekort aan BMO’s en draagt bij aan de continuïteit van deze cruciale taken binnen het FAVV.

In de eerste helft van 2024 heeft het FAVV actief deelgenomen aan het Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie. In januari organiseerde het een ministeriële conferentie gewijd aan diergezondheid en meer bepaald aan het belang van bioveiligheid en vaccinatie voor de preventie, bestrijding en uitroeiing van dierziekten. Deze conferentie, voorgezeten door de Belgische minister van Landbouw, de heer David Clarinval, bracht enkele honderden deelnemers samen rond een panel van internationale experts en mondde uit in een reeks conclusies die werden voorgelegd aan de Raad Landbouw en Visserij (Agrifish).

In juni organiseerde het Agentschap een ‘Food Safety Week’, waarin onder meer de informele bijeenkomst van de hoofden van de veterinaire diensten (CVO’s) en de jaarlijkse plenaire vergadering van de ‘Heads of Agencies’ plaatsvonden. Deze laatste, die was voorbereid door verschillende werkgroepen gedurende het voorzitterschap, stond grotendeels in het teken van innovatie en voedselveiligheidscultuur. Tijdens deze week vond ook een bezoek aan ILVO plaats, waarover de pers uitvoerig berichtte. Tussen beide bijeenkomsten in organiseerde het Wetenschappelijk Comité ingesteld bij het FAVV een jaarlijks symposium, dat – uitzonderlijk – bestond uit twee sessies: één rond diergezondheid en één rond nieuwe technologieën inzake voedselveiligheid.

Naast deze eenmalige evenementen vervulde het Agentschap het voorzitterschap van de formele vergaderingen van de hoofden van de veterinaire diensten, van de ‘Potsdam’- en ‘Roosendaal’-groepen van de Raad die gewijd zijn aan de export naar derde landen. Daarnaast zette het zich sterk in voor de werkzaamheden van de hoofden van de diensten Plantengezondheid, voorgezeten door de FOD Volksgezondheid.

Onderstaande grafiek geeft het aantal voltijds equivalenten (VTE) weer per directoraat-generaal op 1 december 2024.

Opleiding van het personeel (Learn & Develop)

In 2024 werd de digitalisering van opleiding en ontwikkeling voor het personeel van het FAVV verder versterkt, met een focus op het ontwikkelen van duurzaam inzetbare e-learnings. Zo geven we personeelsleden de kans om kennis en vaardigheden op een eigen en flexibel tempo te vergaren. Leren en ontwikkelen wordt hiermee geïntegreerd in het dagelijkse werk.

Ondertussen maakten medewerkers uitgebreid kennis met de Food Safety Academy (gelanceerd in september 2023). Hier kunnen zij een breed digitaal opleidingsaanbod raadplegen dat gericht is op de ontwikkeling van technische skills en soft skills. Daarnaast kunnen medewerkers via het leerplatform individuele opleidingen aanvragen en zich inschrijven voor klassikale trainingen, webinars, seminaries en andere leerinitiatieven die door het FAVV of externe aanbieders worden georganiseerd. Voor de ontwikkeling van persoonlijke vaardigheden werd onder andere een opleiding ontworpen inzake de federale waarden en het preventiebeleid voor leidinggevenden. Daarnaast werden er taalopleidingen en opleidingen voor EHBO, brandpreventie, etc. georganiseerd.

Voor controleurs en inspecteurs lag de nadruk op het verder ontwikkelen van de technische competenties. Dit werd onder andere gerealiseerd via opleidingen zoals FCAD, etikettering, additieven in levensmiddelen, organoleptische keuring van verse vis, douanematerie, de werking van de koelcontainer, enzovoort. We zetten ook in op de ontwikkeling van softskills door de organisatie van verschillende opleidingssessies omtrent verhoortechnieken en het omgaan met agressie en intimidatie.

Er werd ook een starterspakket ontwikkeld, bestaande uit 17 e-learnings, voor de BMO’s. De combinatie van onderdelen van dit pakket bereidt hen voor op tien specifieke controleterreinen binnen de verschillende sectoren waarin zij actief zijn, zodat zij hun missie bij het FAVV succesvol in handen kunnen nemen.

Ten slotte droeg de opleidingsdienst bij aan de organisatieontwikkeling door de organisatie van de opleiding data governance.

Het totale ontwikkelingsbeleid binnen het FAVV legt in 2024 een realisatiegraad voor van gemiddeld 3,7 dagen opleiding per VTE (in 2023 was dit gemiddeld 2,8 d. per VTE binnen de federale overheid).

Op beslissing van het management wordt een forfaitaire opleidingsdag toegevoegd voor alle medewerkers om infosessies, informatieve vergaderingen en andere informele groepsleeractiviteiten te dekken. Het gemiddelde bedraagt dus 4,7 opleidingsdagen per medewerker.

Aantal opleidingsdagen - FAVV

Onderstaande grafiek toont de evolutie van de ontwikkelingsinspanningen van het FAVV, in benchmark met de gemiddelde cijfers binnen de federale overheid :

De strategische cel ondersteunt het management bij de ontwikkeling en de realisatie van diens strategieën. Dat gebeurt enerzijds door de ondersteuning van het Directiecomité en de Gedelegeerd bestuurder in het strategisch beheer van de organisatie, en anderzijds door de coördinatie en continue verbetering van transversale processen in de organisatie. 

De activiteiten van de strategische cel zijn gebaseerd op drie werkgebieden:

• Pijler A: ondersteuning van het Directiecomité
  De strategische cel ondersteunt het Directiecomité bij de opmaak en de opvolging van de strategische lijn van de organisatie, zoals die is uitgezet in de missie, visie en businessplan. Daarnaast levert de strategische cel ondersteuning door de studie van de dossiers die door het directiecomité worden doorgegeven, en door het voorzien van een transversale blik op de activiteiten van het FAVV. 
   
• Pijler B: Portfolio Management Office
  De strategische cel heeft als taak om het beheer van de portefeuille van alle projecten binnen het FAVV te verzekeren, en om het Directiecomité in diens beslissingen dienaangaande te ondersteunen. Daartoe ontwikkelt de Portfolio Management Office (PMO), samen met de Portfolio Advisory Board (PAB), een organisatie-brede projectmethode, en voorziet in de opvolging en rapportage over de portfolio. Samen met de portfolio Advisory Board staat die ook in voor advies en ondersteuning in voorgestelde en lopende projecten. 
   
• Pijler C: enterprisearchitectuur
  De strategische cel ontwikkelt een holistische visie op de organisatie, en coördineert zowel het beheer als het verhogen van de maturiteit op het vlak van volgende transversale processen: procesbeheer, project/portfoliobeheer, beheer van gegevens en rapportage, informatieveiligheidsbeheer en het geheel van de enterprisearchitectuur. Daarbij ontwikkelt de strategische cel de eigen expertise en stelt die ter beschikking van de verschillende geledingen van het FAVV. 

Het Raadgevend Comité van het FAVV verleent op eigen initiatief of op vraag van de minister of de Gedelegeerd bestuurder advies over alle materies die betrekking hebben op het door het FAVV gevolgde en te volgen beleid. Het Comité vormt ook een overlegplatform dat een transparante discussie mogelijk moet maken tussen het FAVV en zijn partners over de actualiteit, de evolutie van de reglementering, de financiering, de obstakels bij uitvoer, enz.

Dit Comité bestaat uit 35 leden die de belangrijkste beroepssectoren, de consumentenverenigingen en de overheden - betrokken bij de werking van het Agentschap - vertegenwoordigen: consumentenorganisaties, de sector landbouwproductie, de sector van de diervoederfabrikanten, de organisaties die actief zijn in de levensmiddelenindustrie, de chemische industrie, de handel die onder de bevoegdheid van het FAVV valt, de horeca, de transportsector, de FOD’s Volksgezondheid en Economie, de Gewesten en de Gemeenschappen.

De minister duidde de organisaties, sectoren en hun mandaten aan op 15 maart 2024 en dit voor een periode van 4 jaar.
De mandaten zijn hernieuwbaar. De effectieve en plaatsvervangende leden worden aangesteld door het Raadgevend Comité.

In 2024 heeft het Raadgevend Comité 7 keer vergaderd, waaronder één gemeenschappelijke vergadering met het Wetenschappelijk Comité op 23 februari 2024 waar een debat en een reflectie werden gehouden over het concept van Food Safety Culture, in de context van het EU-voorzitterschap van 2024.

Meer weten?
Jaarlijks debat van het FAVV met het Raadgevend en Wetenschappelijk comité. Thema van dit jaar “Food Safety Culture”

De verslagen, adviezen en overige informatie van het Raadgevend Comité vindt u via onderstaande link op de website van het FAVV.

Het Wetenschappelijk Comité is een adviesorgaan ingesteld bij het FAVV, zoals bepaald in de wet tot oprichting van het Agentschap in 2000. Het Wetenschappelijk Comité verstrekt onafhankelijke adviezen op verzoek van de Gedelegeerd bestuurder van het FAVV, de voogdijminister van het FAVV of ook nog op eigen initiatief over onderwerpen die verband houden met de risicobeoordeling en de opties voor risicobeheer in de voedselketen.

In 2024 heeft het Wetenschappelijk Comité 13 adviezen uitgebracht. Alle adviezen zijn integraal beschikbaar voor het publiek op de website van het Wetenschappelijk Comité.

Het koninklijk besluit tot benoeming van de leden van het nieuwe SciCom (mandaat 2025-2029) werd op 11 november 2024 gepubliceerd. De lijst van leden is beschikbaar in het persbericht.

Naast de procedure voor de vernieuwing van het SciCom was 2024 ook het jaar dat werd gemarkeerd door de twee internationale symposia die werden georganiseerd in het kader van het Belgisch voorzitterschap: een ééndaags symposium gewijd aan diergezondheid (bioveiligheid en preventieve benaderingen) en een halve dag symposium gewijd aan voedselveiligheid (voedselveiligheidscultuur).

Meer informatie over het symposium is desgewenst terug te vinden op de website van het Wetenschappelijk Comité, waaronder het programma, de presentaties alsook de video-opname.