Andere informatie en diensten van de overheid: www.belgium.be

Verse vis, schaal- en schelpdieren

Het FAVV controleert de voedselveiligheid van zowel de zeevis die via de Belgische vismijnen in de handel wordt gebracht en de Belgische aquacultuurproductie als die van ingevoerde vis, schaal- en schelpdieren.

Het FAVV onderzoekt daartoe niet alleen de producten zelf, maar voert ook inspecties uit in alle bedrijven die actief zijn in deze sector.
      
     Via zijn controleprogramma gaat het FAVV na of de vis, schaal- en schelpdieren voldoen aan de gezondheidsnormen. Het gaat om controles m.b.t. :
     
de versheid: visuele beoordeling, evt. aangevuld met analyses
de aanwezigheid van parasieten: bv. larven van rondwormen van de soort Anisakis
de aanwezigheid van residuen: bv. boorzuur en sorbinezuur in gekookte garnalen
de aanwezigheid van contaminanten: bv. zware metalen, dioxines, …
de aanwezigheid van mariene biotoxines
Tweekleppige weekdieren (bv. mosselen, oesters, sint-jacobsschelpen) voeden zich met microalgen (fytoplankton) door deze uit het zeewater te filteren. Bepaalde soorten fytoplankton produceren toxines die zich ophopen in de weekdieren: mariene biotoxines.

De consumptie van weekdieren waarin mariene biotoxines zijn geaccumuleerd, kan bij mensen aanleiding geven tot ziekte. Verschillende ziektebeelden zijn mogelijk: zenuwsymptomen en verlammingsverschijnselen (PSP: Paralytic Shellfish Poisoning), desoriëntatie en geheugenverlies (ASP: Amnesic Shellfish Poisoning), braken en diarree (DSP: Diarrhetic Shellfish Poisoning).

de aanwezigheid van histamine
Het van nature in vis aanwezige histidine kan door bacteriën worden omgezet tot histamine. Bepaalde vissoorten zoals tonijn, makreel, sardines, haring, ansjovis, … bevatten veel histidine. Hoge gehaltes aan histamine zullen vooral voorkomen als de vis in verkeerde omstandigheden wordt gehanteerd of opgeslagen (bv. bewaren bij te hoge temperatuur). Het consumeren van vis die hoge gehaltes aan histamine bevat, kan vergiftigingsverschijnselen veroorzaken (misselijkheid, huiduitslag, hoofdpijn, maag-darmklachten, …). Histamine wordt niet vernietigd bij het koken of bakken van vis. Gekoeld bewaren van verse vis (0-4°C) is dus een zeer belangrijke maatregel om histaminevorming tot een minimum te beperken.

het feit of er geen giftige vissoorten (bv. tropische vissoorten zoals de maanvis) in de handel worden gebracht.
      
     Niettemin ontslaan deze controles de operatoren zelf niet van de verplichting dat ze meerdere van deze elementen zelf in eerste lijn moeten bewaken.
      
     
Naast het controleren van de gezondheidsnormen, voert het FAVV inspecties uit in de vismijnen, de vissersvaartuigen, de aquacultuurproductie, de visverwerkende bedrijven, …

Het doel van deze inspecties is na te gaan of de exploitanten voldoen aan de reglementaire vereisten m.b.t. de infrastructuur, de hygiënische werkwijze, de autocontrole, de meldingsplicht, het afvalbeheer, de etikettering van de producten, …
      
     De relevante wetgeving is o.a. terug te vinden in :
     
Verordening (EG) nr. 852/2004 van het Europees parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake levensmiddelenhygiëne
(Nummer CELEX - 32004R0852 - voor de geconsolideerde wetgeving raadplegen)

Verordening (EG) nr. 853/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (sectie VII en VIII)
(Nummer CELEX - 32004R0853 - voor de geconsolideerde wetgeving raadplegen)  

Verordening (EG) nr. 2074/2005 van de Commissie van 5 december 2005 tot vaststelling van uitvoeringsmaatregelen voor bepaalde producten die onder Verordening (EG) nr. 853/2004 vallen en voor de organisatie van officiële controles overeenkomstig de Verordeningen (EG) nr. 854/2002 en (EG) nr. 882/2004, tot afwijking van Verordening (EG) nr. 852/2004 en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 853/2004 en (EG) nr. 854/2004
(Nummer CELEX - 32005R2074 - voor de geconsolideerde wetgeving raadplegen)

Verordening (EU) 2017/625 van het Europees parlement en de raad van 15 maart 2017 betreffende officiële controles en andere officiële activiteiten die worden uitgevoerd om de toepassing van de levensmiddelen- en diervoederwetgeving en van de voorschriften inzake diergezondheid, dierenwelzijn, plantgezondheid en gewasbeschermingsmiddelen te waarborgen
(Nummer CELEX - 02017R0625 - voor de geconsolideerde wetgeving raadplegen)
Koninklijk besluit van 22 december 2005 tot vaststelling van aanvullende maatregelen voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong.
(Nummer NUMAC - 200502311 - voor de gecoördineerde wetgeving)

Koninklijk besluit van 13 juli 2014 betreffende levensmiddelenhygiëne.
(Nummer NUMAC - 2014018271 - voor de gecoördineerde wetgeving)

Koninklijk besluit van 30 november 2015 betreffende de hygiëne van levensmiddelen van dierlijke oorsprong.
(Nummer NUMAC - 2015018401 - voor de gecoördineerde wetgeving)

      
     
De rechtstreekse verkoop van visserijproducten door vissers aan de eindverbruiker moet eveneens aan reglementaire bepalingen voldoen. De op zee gevangen visserijproducten mogen enkel geleverd worden aan de eindverbruiker vanaf het vaartuig na het aanmeren of op de kade, en deze levering mag maximaal 100 kg per aanlanding bedragen. Dergelijke rechtstreekse verkoop van visserijproducten is niet mogelijk aan andere operatoren (B2B).

De relevante wetgeving is terug te vinden in:

Koninklijk besluit van 7 januari 2014 betreffende de rechtstreekse levering, door een primaire producent, van kleine hoeveelheden van sommige levensmiddelen van dierlijke oorsprong aan de eindverbruiker of aan de plaatselijke detailhandel.
          (Nummer NUMAC - 2014018021 - voor de gecoördineerde wetgeving)