Handel tussen lidstaten

De diergezondheidswetgeving (Animal Health Law – AHL - Verordening (EU) 2016/429) is op 21 april 2021 in werking getreden.

Het doel van de AHL is de diergezondheid te verbeteren en te zorgen voor een veilige handel door de negatieve gevolgen van bepaalde dierziekten voor de samenleving en de dieren tot een minimum te beperken en door bestrijdingsmaatregelen ter bestrijding van die ziekten in te voeren. Deze verordening is van toepassing:

• op gehouden dieren en op wilde dieren;
• op levende producten;
• op producten van dierlijke oorsprong;
• op dierlijke bijproducten en afgeleide producten die niet onder Verordening (EG) nr. 1069/2009 vallen;
• op installaties, vervoermiddelen, uitrusting en alle andere besmettingswegen en materialen die bijdragen of kunnen bijdragen tot de verspreiding van overdraagbare dierziekten.

Daarnaast harmoniseert de AHL op EU-niveau onder meer de voorwaarden die vereist zijn voor het veilig handelsverkeer in landdieren, broedeieren en levende producten.

Er werden nieuwe certificaten voor de verplaatsingen van landdieren, broedeieren en levende producten ontwikkeld en het gebruik daarvan is, na een overgangsperiode, op 16 oktober 2021 in werking getreden. Deze nieuwe certificaten zijn opgenomen in de Uitvoeringsverordening (EU) 2021/403 (Nummer CELEX – 02021R0403-20210812 - de geconsolideerde wetgeving raadplegen).

Deze certificaten zijn beschikbaar in TRACES NT.

De geldigheidsperiode van de diergezondheidscertificaten voor verplaatsingen tussen lidstaten bedraagt 10 dagen vanaf de datum van afgifte, behoudens uitzonderingen. 

Voor het vervoer over binnenwateren/zee van dieren kan de vastgestelde periode van 10 dagen worden verlengd met de duur van de reis over binnenwateren/zee.

Voor meer informatie over de uitzonderingen, gelieve de internetpagina’s gewijd aan de verschillende diersoorten te raadplegen, met name voor paarden en in gevangenschap levende vogels.

In het merendeel van de gevallen is een certificaat vereist voor elke verplaatsing van landdieren tussen lidstaten, ongeacht of het gaat om gedomesticeerde of wilde dieren. In functie van de gezondheidssituatie van de Lidstaten van bestemming en/of de Lidstaat van oorsprong, kan een certificaat ook vereist zijn voor de verplaatsingen van waterdieren.

Neem bij twijfel contact op met uw LCE om te weten welke voorwaarden moeten worden nageleefd om een dier te verplaatsen binnen de Europese Unie, ongeacht of het gaat om verplaatsingen vanuit of naar België.

Het ontbreken van het gezondheidscertificaat doet twijfel rijzen over de gezondheidsstatus van het dier. Het gezondheidscertificaat is immers het bewijs dat het dier vóór het vertrek uit de plaats van herkomst werd onderzocht door een officiële dierenarts die gecontroleerd heeft dat het dier geen symptomen van bepaalde gereglementeerde ziekten vertoonde en dat het dier niet afkomstig is van een inrichting of gebied waar er een risico voor bepaalde gereglementeerde ziekten bestaat. Bij het ontbreken van een gezondheidscertificaat gaan we ervan uit dat dit dier mogelijk besmet is met één van de in het certificaat opgenomen gereglementeerde ziekten en dat het andere dieren in België kan besmetten.

Indien wordt vastgesteld dat een dier zonder het vereiste gezondheidscertificaat werd binnengebracht in België, dan zal het FAVV het dier in beslag nemen, een proces-verbaal van overtreding opstellen en zullen er onderzoeken worden ingesteld.

• De dieren waarvoor de eigenaar in overtreding is, moeten of kunnen, al naargelang het niveau van het gezondheidsrisico dat werd beoordeeld door de LCE waarvan de eigenaar van de dieren afhangt:
  • terugkeren naar hun lidstaat van oorsprong (mits de autoriteiten van de lidstaat van oorsprong hun voorafgaandelijk akkoord hebben gegeven) of ;
  • geëuthanaseerd / geslacht worden of ; 
  • geregulariseerd worden.

Indien regularisatie mogelijk is volgens de LCE:

• De eigenaar/operator: 
  • neemt binnen de 24 uur na de vaststelling van de overtreding contact op met een erkende dierenarts en; 
  • brengt zijn LCE op de hoogte van de naam van de dierenarts die hij heeft gekozen om het klinisch onderzoek uit te voeren en de nodige monsters te nemen.
• De erkende dierenarts neemt contact op met de LCE betreffende de uit te voeren analyses en deelt vervolgens de resultaten van de analyses en van het klinisch onderzoek mee aan de LCE. .

Het dier dat zonder gezondheidscertificaat werd binnengebracht in België moet dus een gezondheidscontrole door een erkende dierenarts ondergaan om na te gaan of het dier niet besmet is met bepaalde gereglementeerde ziekten (KB 18/04/2024⁽¹⁾, Art. 9).

Al naargelang de analyseresultaten:

• kunnen de dieren in België blijven

of

• moeten ze worden: 
  • geëuthanaseerd / geslacht
  • teruggestuurd naar hun lidstaat van oorsprong (mits de lidstaat van oorsprong zijn voorafgaandelijk akkoord heeft gegeven).

Alle kosten zijn ten laste van de operator (dierenartskosten, regularisatie, terugzending, euthanasie, analyses,...).

OPGELET: de lijst met ziekten waarvoor een analyse kan worden aangevraagd is bij het huidig geldende gezondheidscertificaat gevoegd en de ziekten die zijn opgenomen in dit certificaat kunnen worden gewijzigd op basis van de gezondheidssituatie in Europa.

Er dient te worden opgemerkt dat er een aantal verplaatsingen zijn waarvoor een gezondheidscertificaat niet vereist is:

• Certificering terugkeer van in gevangenschap levende vogels die hebben deelgenomen aan een tentoonstelling. Het certificaat van binnenkomst is verplicht en doet dienst als terugkeerdocument.  Dit certificaat gaat vergezeld van een verklaring dat de dieren tijdens de tentoonstelling niet in contact zijn gekomen met dieren met een lagere gezondheidsstatus (Gedelegeerde Verordening (EU) 2020/688, Art 67, punt 4);
• Bepaalde verplaatsingen in de aquacultuursector (zie de voorwaarden voor verplaatsingen) ;
• Het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren als ze voldoen aan de voorwaarden voor dit verkeer (Verordening (EU) 2016/429, definitie 14, artikelen 245 en 246), is een afwijking van bepaalde voorschriften in verband met de verplaatsing van de betrokken diersoorten.  Een gezondheidscertificaat is niet vereist voor dit soort verplaatsingen tussen Lidstaten Enkel de hieronder vermelde diersoorten kunnen worden beschouwd als gezelschapsdieren en het voorwerp uitmaken van niet-commercieel verkeer: 

• Honden (Canis lupus familiaris) ;
• Katten (Felis silvestris catus) ;
• Fretten ;
• Andere knaagdieren en konijnen dan die welke voor de voedselproductie zijn bestemd;
• Reptielen;
• Amfibieën;
• Ongewervelde dieren (met uitzondering van bijen, weekdieren van het phylum Mollusca en schaaldieren van het subphylum Crustacea);
• Waterdieren voor sierdoeleinden;
• Vogels: andere vogelsoorten dan kippen, kalkoenen, parelhoen, eenden, ganzen, kwartels, duiven, fazanten, patrijzen en loopvogels (Ratitae);

• Grensbeweiding (Frankrijk, Nederland en het Groothertogdom Luxemburg) van runderen en schapen;
• Paarden al naargelang de gespecificeerde voorwaarden die gepubliceerd staan op onze website in het protocol van overeenkomst voor Frankrijk of in het memorandum van overeenstemming voor Nederland en het Groothertogdom Luxemburg;
• Verplaatsing van hommels uit van de omgeving geïsoleerde productie-inrichtingen voor hommels;
• Verplaatsingen van reizende circussen en dierennummers. Deze informatie is beschikbaar op de website van de FOD;
• …

Deze lijst is niet definitief en kan wijzigen als de wetgeving wijzigt.

Indien u, ondanks de bovenstaande informatie, niet weet of een gezondheidscertificaat al dan niet vereist is voor de verplaatsing die u voorziet, neem dan contact op met uw LCE.

Verzameling van gehouden hoefdieren

Een verzameling is het verzamelen van gehouden landdieren uit meer dan één inrichting gedurende kortere tijd dan de voor de betrokken diersoort vereiste verblijfsduur.

Tentoonstellingen, sportieve, culturele of soortgelijke evenementen worden niet als verzamelingen beschouwd.

Tijdens de verplaatsing van gehouden hoefdieren van de inrichting van oorsprong naar een inrichting in de lidstaat van bestemming, zien de exploitanten erop toe dat de dieren niet aan meer dan drie verzamelingen worden onderworpen en dat deze worden uitgevoerd in inrichtingen die voor verzamelingen zijn erkend of op vervoermiddelen onder de volgende voorwaarde:

• elk gehouden hoefdier dat aan deze verzamelingen deelneemt, wordt uiterlijk 20 dagen na de datum waarop het de inrichting van oorsprong heeft verlaten, naar zijn uiteindelijke plaats van bestemming in een andere lidstaat verplaatst.

Voor het vervoer over binnenwateren/zee van dieren kan de vastgestelde periode van 20 dagen worden verlengd met de duur van de reis over binnenwateren/zee.

Verzameling van pluimvee

Verzamelingen van pluimvee zijn verboden op Belgisch grondgebied.

Verantwoordelijkheden van de operator die het diergezondheidscertificaat aanvraagt

De operator moet aan de certificerende medewerker de vereiste documenten en andere vereiste informatie ter beschikking stellen, zodat deze het diergezondheidscertificaat kan invullen.
De operator moet met name verklaren dat de verhandelde dieren afkomstig zijn van inrichtingen waar geen abnormale sterfte zonder specifieke oorzaak is vastgesteld. Er wordt hem een model van de te ondertekenen verklaring ter beschikking gesteld: hier.
Op verzoek van het FAVV verstrekt de operator een historiek van de verplaatsingen van de dieren die deel uitmaken van de zending sinds hun vertrek uit de inrichting van oorsprong, met inbegrip van alle verzamelingen. Voor runderen moet deze historiek worden geregistreerd in Sanitel
De operator is verantwoordelijk voor de kwaliteit en de juistheid van de verstrekte informatie.

Belgische runderen naar Duitsland te verzenden

• Communicatie betreffende de mogelijkheid om Belgische runderen naar Duitsland te verzenden
• Specifiek geval van inrichtingen die in aanmerking komen voor de status BVD-vrij volgens de Europese wetgeving: te volgen procedure

• Model eigen verklaring – artikel 139 : versie PDF - versie Word
• Model eigen verklaring – certificatie : versie PDF - versie Word
• Model eigen verklaring – verzamelpunt : versie PDF - versie Word