Andere informatie en diensten van de overheid: www.belgium.be

Voeding op school

Voeding bereiden en verdelen op school: wanneer moet je bij het FAVV gekend zijn?

Op school worden regelmatig maaltijden, snacks en traktaties aangeboden. Denk aan soep uit de schoolkeuken, fruit tijdens de opvang, pannenkoeken van het oudercomité of een verjaardagsfeestje met door de oma gebakken taart. Maar wat zijn de regels? En wanneer is een toelating van het FAVV nodig?

Bereiding en distributie van maaltijden op school

Maaltijden uit de schoolkeukens en/of aangeboden in de schoolkantine

Maaltijden die op school worden verdeeld en bereid werden in de schoolkeuken of door een leverancier van maaltijden, vallen onder de controle van het FAVV. De school moet in dat geval gekend zijn bij het FAVV en een toelating hebben als:

  • “grootkeuken met bereiding van maaltijden” wanneer de school de maaltijden of soep zelf ter plaatse bereid; of
  • "grootkeuken met enkel distributie van maaltijden" wanneer deze via een leverancier worden bereid en de schoolkantine zich beperkt tot het opdienen van de maaltijden.
    (zie: Thema’s > Mijn activiteiten bij het FAVV > Registreer en/of wijzig uw activiteiten / zet uw activiteiten stop).
    De toelating moet geafficheerd worden op een voor het publiek zichtbare plaats.

Doordat de schoolkeuken of -kantine bij het FAVV gekend is, kan het agentschap snel en gepast reageren bij een probleem, zoals bijv. een voedseltoxi-infectie. Zo kan worden nagegaan of het probleem bij de school of hoger in de voedselketen ligt (bijvoorbeeld bij een leverancier van de schoolkantine).
Als grootkeuken moet je aan de hygiënewetgeving voldoen (zie: Home > Hygiënewetgeving) en ben je verplicht om een autocontrolesysteem te hebben. Je kan je hiervoor baseren op de Generieke autocontrolegids voor de B2C sector (G-044) (zie: Thema's > Controles > Interne controles door bedrijven > Generieke autocontrolegids in de sector business to consumer).
Het FAVV zal ook langskomen voor een controle om na te gaan dat alles veilig en in orde is. De wettelijke vereisten die een controleur/inspecteur van het FAVV gaat controleren, zijn terug te vinden in de checklijsten die beschikbaar zijn via: Thema’s > Controles > Controles door het FAVV > Checklists inspecties > naar de toepassing.

Waarom moet je gekend zijn bij het FAVV?
Jezelf bekend maken bij het Voedselagentschap stelt het agentschap in staat om te reageren in geval van een probleem, zodat het kan worden geïdentificeerd bij de school of hoger in de voedselketen (bijvoorbeeld bij een leverancier van de schoolkantine).
Gekend zijn bij het FAVV impliceert de facto ook dat je geïntegreerd bent in het jaarlijkse inspectieplan en wordt onderworpen aan controles met een frequentie die wordt vastgesteld op basis van het risico:

  • School (bereiding en distributie van maaltijden) : één inspectie door het FAVV om de 2 jaar.
  • School (enkel distributie van maaltijden): één inspectie door het FAVV om de 3 jaar.
  • Centrale grootkeukens: één inspectie door het FAVV om de 2 jaar.

Maaltijd bereid door vrijwilligers

Wanneer ouders of vrijwilligers op een georganiseerde en systematische manier, of m.a.w. op vaste basis, thuis gerechten bereiden (bijv. soep) om op school uit te delen, beschouwt de wetgeving dit als een professionele activiteit en moet de ouder of vrijwilliger gekend zijn bij het FAVV. Dit mag niet in een privékeuken zonder FAVV-controle.

Alternatieve mogelijkheden zijn:

  • de school kan de vrijwilligers vragen om de soep of maaltijd te bereiden in de keuken van de school indien deze een toelating heeft van het FAVV;
  • de school kan bij het FAVV een toelating aanvragen voor een ander adres dan haar eigen locatie, waar de bereiding van de gerechten zou plaatsvinden.

Andere situaties

Daarnaast zijn er nog verschillende situaties mogelijk waarbij je -afhankelijk van het geval- al dan niet bij het FAVV moet gekend zijn. Hieronder worden er een aantal gegeven waarbij je niet bij het FAVV gekend moet zijn. Het Voedselagentschap is van mening dat deze activiteiten courant zijn voor een schoolcontext en geen risico’s inhouden die extra regels en controles vereisen.

We raden evenwel aan om ook eens een kijkje te nemen op onze webpagina “FAQ Erkenningen, toelatingen en registraties" (Thema’s > Mijn activiteiten bij het FAVV > Registreer en/of wijzig uw activiteiten / zet uw activiteiten stop > Registreer en/of wijzig uw activiteiten > FAQ "Erkenningen, toelatingen en registraties"), in het bijzonder FAQ 20, 34, 46 en 60.

Bij twijfel of vragen, kan je contact opnemen met de lokale controle-eenheid van je regio (zie: Thema’s > Starters > Onze lokale kantoren (Lokale controle-eenheden)).

Onafhankelijk of je nu bij het FAVV gekend moet zijn of niet, is het belangrijk dat bij de bereiding van maaltijden de deelnemers, of het nu vrijwilligers, ouders, grootouders, leerkrachten of leerlingen zijn, op de hoogte zijn van de goede hygiënepraktijken zodat mogelijke risico’s voor de voedselveiligheid, zoals een allergische reactie of een voedseltoxi-infectie, worden uitgesloten.

Hiervoor verwijzen we graag naar onze webpagina “10 tips om thuis te zorgen voor veilig voedsel” (zie: Thema's > Voeding > Voeding kopen en consumeren > 10 tips om thuis te zorgen voor veilig voedsel).

  • Wat als alleen "tussendoortjes" worden uitgedeeld?
    Fruit, een wafel of een koekje (al dan niet gratis) uitdelen op school? Een leerkracht of een ander personeelslid van de school die de kinderen helpt bij het schillen of snijden van een stuk fruit? Dat mag zonder bij het FAVV gekend te zijn.
  • Een moestuin, een boomgaard of een kippenhok op school?
    Er is geen registratie bij het FAVV vereist voor scholen die in het kader van een educatief project een moestuin, fruitbomen of een kippenhok hebben en die de oogst van hun productie gebruiken om occasioneel soep of pannenkoeken te bereiden binnen de school.

    Wees voorzichtig: kippen zijn geen vuilnisbakken. Om ziektes te vermijden, staat de Europese wetgeving over dierengezondheid niet toe dat keukenafval en restjes van maaltijden aan dieren (kippen, varkens, …) wordt gevoederd.
  • Verjaardagen en speciale gelegenheden
    Je moet evenmin bij het FAVV gekend zijn wanneer er een taart wordt meegebracht voor een verjaardagsfeestje of als de school bijvoorbeeld zo nu en dan een pannenkoekenslag organiseert met het oudercomité om geld in te zamelen voor een schoolreis.
  • Kooklessen
    Als leerlingen op school uitsluitend koken voor hun eigen groep, occasioneel of bijvoorbeeld in wekelijkse kooklessen, dan wordt dit beschouwd als een didactische activiteit die niet onder de controlebevoegdheid van het FAVV valt en moet je niet gekend zijn bij het FAVV. Het maakt daarbij niet uit wie de ingrediënten aankoopt of meebrengt (bijv. leerkracht, derde). Wanneer deze leerlingen echter koken voor andere leerlingen van de school, dan is wel een toelating vereist, tenzij het gaat om een sporadische activiteit.

Publicaties en nuttige links

FAVV persberichten